Een wintertuin – In het voorjaar en de zomer vullen vaste planten, siergrassen en bloeiers de tuin vanzelf. Pas wanneer veel blad verdwijnt, wordt zichtbaar of de basis van de tuin ook in de winter klopt. Een border die in juli vol en gelaagd oogt, kan in januari ineens uit vooral kale takken en lege grond bestaan. Wie het hele jaar door structuur wil houden, kan daarom bewust een boom kiezen die groen blijft in de winter. Onder groenblijvende boom vind je soorten die zo’n vaste vorm in de tuin kunnen geven. Het doel is niet om alles groen te houden, maar om een paar ankerpunten te behouden wanneer seizoensplanten terugvallen.
Een wintertuin
Fotocredits introfoto: Dagoberta, op Pixabay, Pinus.
Kijk in de winter waar de gaten vallen
De beste tijd om de structuur van een tuin te beoordelen is juist wanneer er weinig bloeit. Ga vanuit huis naar buiten kijken en let op plekken die kaal of onrustig ogen. Misschien verdwijnt een hele hoek uit beeld zodra een bladverliezende struik zijn blad laat vallen, of kijk je ineens rechtstreeks tegen een schutting aan. Maak daar geen algemene opdracht van om ‘meer groen’ toe te voegen. Bepaal eerst welke plek een vaste vorm nodig heeft. Eén goed geplaatste boom of struik kan meer doen dan vijf kleinere planten die willekeurig over de border worden verdeeld.
Gebruik groenblijvers als ankerpunten
Een wintergroene plant werkt sterk wanneer hij op een plek staat waar het oog vanzelf naartoe gaat. Denk aan het einde van een zichtlijn, naast een terras of op de overgang tussen twee delen van de tuin. Daarom hoeft niet iedere plant groenblijvend te zijn. Juist het contrast met kale takken, uitgebloeide siergrassen en winterse stengels maakt een tuin interessant. Een paar vaste groene vormen geven de rest van de beplanting als het ware een raamwerk.
camelia
Foto: Nennieinszweidrei, Annette Meyer, op Pixabay.
Meerstammig geeft een ander beeld dan één rechte stam
De groeivorm bepaalt sterk hoe een boom in de tuin wordt ervaren. Een boom met één duidelijke stam laat onder de kroon relatief veel ruimte open. Bij een groenblijvende meerstammige boom begint de vertakking lager, waardoor de vorm vaak breder en losser oogt. Dat verschil is praktisch én visueel. Een meerstammige vorm kan een hoek verzachten of een terras meer beslotenheid geven zonder dat er meteen een dichte wand ontstaat. In een smalle doorgang kan diezelfde breedte juist onhandig zijn. Kijk dus naar de volwassen vorm en niet alleen naar het formaat bij aankoop.
Combineer verschillende hoogtes
Een tuin met alleen lage bodembedekkers en één hoge boom kan in de winter alsnog leeg aanvoelen. Werk daarom in lagen. Een boom vormt de bovenste laag, struiken vullen het midden en lagere wintergroene planten houden de bodem visueel verbonden. Daar tussenin mogen bladverliezende planten, bloembollen en siergrassen juist het seizoen laten zien. Zo blijft er in januari genoeg structuur over, terwijl de tuin in april, juli en oktober steeds een ander gezicht krijgt.
Let op zon, wind en uiteindelijke ruimte
‘Groenblijvend’ zegt nog niets over de ideale standplaats. De ene soort kan goed tegen wind en volle zon, terwijl een andere liever beschutter staat. Controleer daarom per soort welke bodem, hoeveelheid licht en beschikbare ruimte nodig zijn. Meet ook hoe dicht de boom bij een gevel, schutting of pad komt te staan wanneer hij groter wordt. Een jonge boom kan bescheiden ogen, maar de kroon en wortelruimte veranderen in de jaren daarna. Goed plaatsen voorkomt dat later veel correctiesnoei nodig is.
Laat ook iets van de winter zichtbaar
Een tuin die twaalf maanden exact hetzelfde blijft, mist juist een deel van zijn charme. Uitgebloeide bloemhoofden, bast, takvormen en verdroogde siergrassen kunnen in de winter net zo interessant zijn als groen blad. Gebruik wintergroene bomen en struiken daarom als vaste basis, niet als poging om ieder seizoensverschil weg te poetsen. De sterkste wintertuin heeft genoeg groen om structuur te houden en genoeg verandering om te laten zien welk jaargetijde het is.
Meer over de tuin in de winter
Lees ook deze artikelen op GroenVandaag:
Laat je wintertuin schitteren met vaste planten
De wintertuin hoort ook bij het tuinseizoen
Winterse pottenborder maakt van je wintertuin een plaatje
