Atalanta – De uitslag van de Tuinvlindertelling 2021 is bekend. Van 5 juli t/m 25 juli hebben meer dan 4000 tuinbezitters doorgegeven aan De Vlinderstichting welke vlinders zij in hun tuin hebben gezien. Er zijn ruim 10.000 tellingen gedaan en er zijn ongeveer 110.000 vlinders geteld. Toch kunnen we nog niet zeggen dat het nu goed gaat met de vlinders.

Atalanta meest getelde vlinder

In het voorjaar werden minder vlinders gezien dan de voorgaande jaren en ook de eerste twee weken van de tuintelling waren nat en koel. Veel mensen vroegen zich af: waar blijven de vlinders toch? Maar halverwege juli kwam de omslag: een ware explosie van vlinders. Dat leidde tot veel enthousiaste tellers: ”Nog nooit zag ik zoveel vlinders in mijn tuin!”

atalanta

Nationale Tuinvlindertelling 2021 in cijfers

  • 10.000 tellingen
  • 4100 tuinen geteld (meerdere tellingen per tuin mogelijk)
  • Meer dan 104.000 vlinders geteld
  • Gemiddeld aantal vlinders per telling: 10,5
  • Gemiddeld aantal soorten per telling: 3,7

Atalanta op 1, weinig regionale verschillen

De nummer 1 was al heel erg snel duidelijk: de atalanta. Deze relatief grote, oranje met zwarte vlinder was ontzettend talrijk in 2021. Er werden tienduizenden exemplaren gezien en hij was ook in veel tuinen aanwezig: 84 % van de tellers zag 1 of meer atalanta’s. De dagpauwoog eindigde op nummer 2 en werd door 71% van de mensen gezien, het klein koolwitje werd derde.

Top 10 vlinders

  1. atalanta
  2. dagpauwoog
  3. klein koolwitje
  4. citroenvlinder
  5. root koolwitje
  6. bruin zandoogje
  7. klein geaderd witje
  8. gehakkelde aurelia
  9. distelvlinder
  10. kleine vos
tuinvlindertelling

Hoe gaat het met onze vlinders?

Bomvolle vlinderstruiken, overal gefladder, alles in bloei. Dat beeld domineerde de tweede helft van de tuinvlindertelling. Dat leidt tot veel positieve geluiden, maar dertig jaar geleden was dit eigenlijk heel normaal. De afgelopen tien jaar was het aantal vlinders verontrustend laag. Met name de droogte van de afgelopen jaren was desastreus. Het koele natte voorjaar van 2021 heeft het tij een beetje doen keren: het was groeizaam weer voor de voedselplanten van de rupsen. En dat zien we in de zomer terug in de vlinderstand: verschillende soorten zijn na jaren eindelijk weer eens op het niveau van dertig jaar geleden. De citroenvlinder, de atalanta en de dagpauwoog bijvoorbeeld.

Langzaam maar zeker achteruit

De hoge aantallen vlinders van de afgelopen week stemden veel mensen positief. In vergelijking met de afgelopen jaren is dat terecht: de algemene tuinvlinders hebben na een aantal barre jaren met veel droogte eindelijk weer een goed jaar. Maar als we wat verder teruggaan en vergelijken met de periode 2011-2020, zien we nog steeds een daling. Het aantal vlinders gaat langzaam maar zeker achteruit. En al zijn er dit jaar veel tuinvlinders, het is nog niet duidelijk hoe het gaat met de zeldzamere soorten die sterker bedreigd zijn.”

Trekvlinder

De atalanta is een trekvlinder die elk jaar opnieuw in het voorjaar Vlaanderen en de rest van Europa koloniseert vanuit Spanje en Frankrijk. “Ondanks het koude voorjaar wisten veel atalanta’s ons land te bereiken. Het natte weer zorgde vervolgens voor een weelderige plantengroei, waardoor de rupsen zich dit jaar extra goed konden ontwikkelen. Het zijn die jonge vlinders die we afgelopen weekend konden zien rondfladderen, in grotere aantallen dan andere jaren”, zeggen Wouter Vanreusel en Chris van Swaay, vlinderexperts van Natuurpunt en De Vlinderstichting.

Bron: Vlinderstichting
foto-credits: Henk Bosma